Bến cảng - Tranh Vũ Thanh Nghị

CLB hài hước

Hậu duệ của Cuội
Chọt Ngồi làm vua mãi cũng buồn chán, nên Cuội quyết định đi tìm một đệ tử xứng đáng để truyền ngôi. Tìm mãi mà không thấy được ai giỏi ngang, chứ khoan nói là hơn mình trong cái khoản lừa dối, nên Cuội rất buồn. Một...

 






Hiện có 6 khách Trực tuyến

Video Cửa Biển

Lý luận phê bình

Từ “Mầm đắng” nghĩ về mảng đề tài dân tộc và miền núi *
Trong dòng mạch văn học nước nhà, bộ phận văn học khai thác đề tài dân tộc thiểu số và miền núi là một dòng chảy tuy không ồn ào, mạnh mẽ nhưng chứa nhiều ẩn số thú vị, hứa hẹn những phát hiện độc đáo. Tiếp nối thành công của thế hệ nhà văn lớp đầu như Thế Lữ, Lan Khai, Tô Hoài, Nguyên Ngọc hay sau này với Nông Minh...

Chân dung

Mối rung cảm từ hiện thực cuộc sống
Về một người mẹ, về một người con và dòng sông Trà Lý” là tập thơ của nhà thơ Kim Chuông (NXB Hội Nhà văn, tháng 2/2017). Với 54 bài thơ dài ngắn viết về hình ảnh cao đẹp, sự hy sinh thầm lặng, cao cả của người mẹ- người vợ- người lính từ quê hương đến chiến trường trận mạc. Là người từng mặc áo lính, làm phóng viên...
Người để mùa thu nhặt mình

Tôi biết Vũ Huy Long cùng sinh hoạt trong Hội Nhà văn Hải Phòng, nhưng chưa có điều kiện gặp anh. Mãi đến một lần có chút việc, tôi tìm đến nhà riêng để xin anh cái đơn thuốc vì biết anh là bác sĩ chuyên khoa II, đồng thời cũng là chủ nhiệm khoa lâu năm, nay đã nghỉ hưu. Tiếp xúc với anh, tôi nhận thấy Vũ Huy Long điềm đạm, dung dị và rất chững chạc, tư cách của một bác sĩ và cũng là phong cách của một nhà thơ. Ngồi nói chuyện, tôi càng quý trọng anh hơn, bởi sự khiêm tốn, giản dị. Anh không ồn ào khoa trương và rất ít nói về bản thân. Cái tình đậm đà khi tiếp xúc, thân mật, gần gũi và dễ mến. Anh thích đàm đạo và nói về thơ khá say sưa. Hình như ở anh cảm xúc lúc nào cũng dào dạt. Anh nhận xét về thơ khá độc đáo và thú vị. Thời gian rảnh rỗi anh và tôi có thể ngồi chuyện trò cả buổi. Vũ Huy Long không những quý bạn mà anh sống rất tình nghĩa. Anh nhã ý tặng tôi tập thơ “Nhặt lá”. Đây là tập thơ thứ bẩy của anh. Tôi hiểu Vũ Huy Long đã có bề dày trong sáng tác.

Thơ Vũ Huy Long, có lẽ ta phải đọc chậm, thẩm từng câu từng chữ. Thơ anh viết theo độ dài liên tưởng. Và, như cái tứ của mỗi bài thường chỉ là khoảnh khắc như cơn gió thoảng vừa chợt đến vừa chợt đi. Vũ Huy Long không thích nói to, không hoa mỹ. Thơ anh cứ thầm thì, rủ rỉ, ung dung đưa ta đến không phải những nơi xa vời hay cái gì mới lạ, mà thường chỉ là hiện tượng, sự việc trong đời sống đang xảy ra chung quanh: ngõ phố, mưa rơi, đôi thúng chè chai, chị tôi... Song qua lăng kính nhà thơ, Vũ Huy Long đã gẩy nên vẻ đẹp bình dị, lung linh thật đáng yêu, đáng trân trọng, làm ta phải suy ngẫm. Trong tập “Nhặt lá” hầu như mạch thơ ít công phá, ít va đập nhưng lại thấm sâu trong người đọc. Âu phải chăng đó là cái tạng của mỗi người viết. Tôi thích cách thể hiện của Vũ Huy Long.

Trong tập “Nhặt lá” anh chia ra hai phần: Nhặt lá và Ráng chiều. Mở đầu tập, ngay trang bìa có tựa đề hai câu thơ khá hay: “Chiều nay thành kẻ mộng du/ Nhặt mùa thu để mùa thu giật mình”. Hai câu cuối trong bài Nhặt lá mà anh được giải của tạp chí Kiến thức ngày nay với lời bình của tác giả Đại Lộc “Ta nhặt lá vàng mà chính là nhặt mùa thu lạc vào hồn ta, nhưng ngờ đâu cái mùa thu diệu kỳ ấy đã lặng lẽ nhặt ta, đã biến ta thành hồn phách của mùa thu...”. ý thơ sao cứ rung vang mãi trong tôi đến thổn thức. Hồn thơ bảng lảng phiêu diêu cứ lan tỏa mãi, làm ta ngẩn ngơ chợt liên tưởng đến mùa thu. Tiết trời êm dịu ấy, ta lang thang nhặt lá vàng trong chiều tĩnh lặng, song chính cái không gian tĩnh lặng là bao sự ngổn ngang, nghĩ suy về thân phận. Bài thơ “Nhặt lá” có tứ lạ, cấu trúc câu thơ cũng lạ. Vâng, nếu như tác giả không sống hết mình cho cuộc đời này, dễ đâu có những câu thơ gan ruột như thế.

Bài thơ Trời trở rét: Trời trở rét hôm nay/ Lá khô khắc khoải rơi đầy mái hiên/Dưới mồ mình có ngủ yên/ Làm sao mang áo mặc thêm cho mình. ở đây Vũ Huy Long rất giầu suy tưởng và cũng rất tình người. Mặc dù âm dương cách biệt ta đang sống trên trần thế, còn nghĩ đến mùa đông cõi âm kia mình có ngủ yên! Sự liên tưởng giữa chủ thể sáng tạo và sự vật khách quan đã hòa quyện, khiến câu thơ chạm vào trái tim bạn đọc: Cha mẹ chết vì tai nạn cả/ Em đi bán báo dáng liêu xiêu/ Phố phường chuẩn bị vào năm mới/ Em đợi giầu thêm một tuổi nghèo (Em bé bán báo cuối năm). ở đây tác giả thực sự cảm thông, đau đáu trong lòng, muốn chia sẻ cùng em bán báo nỗi khổ của kiếp người. Vũ Huy Long không có lời động viên hay nhắn nhủ gì với em bé nghèo bán báo ư? Câu cuối của bài thơ chợt dừng lại: Em đợi giầu thêm một tuổi nghèo.  Như vậy thì chua chát quá. Trong đời thực là như thế. Con người khi đã nghèo thì cứ nghèo mãi thôi, đành an phận! Bài “Chị tôi” chỉ có 4 câu. Vũ Huy Long gói gọn tâm tư của người chị chuyện tình bị dang dở. Bài thơ bùi ngùi, khắc khoải: Chị tôi lỡ mối tình đầu/ Thuyền hoa chở một khoang sầu sang sông! Thân phận người con gái là như vậy ư? Trong xã hội xưa và nay đã không ít cảnh ngộ éo le, ngang trái. Ta cảm thông chưa đủ, mà hãy động viên họ vươn lên, gắng tìm hạnh phúc, dù có gian nan gập ghềnh. Bởi hạnh phúc không chỉ dành riêng cho một ai cả. Rồi đến bài “Đắt rẻ nắm xương khô”. Đọc xong mà tôi đắng chát trong lòng. Kiếp người tất bật vì miếng cơm manh áo hàng ngày đã khổ rồi, vậy đôi khi còn thiếu hụt, lại còn phải lo khi chết tiền đâu mua chỗ nằm để nắm xương tàn! Tôi rất đồng cảm với Vũ Huy Long. Hãy nghe tác giả than: Phải đâu chết là hết/ Ma nghèo không yên mồ. Đây là sự thật. Bài Trâu chọi cảm thán: Đừng gọi ta là ông/ Rồi xui húc đồng loại/ Vinh nhục gì thắng bại/ Tất cả bị làm lông. Sự thật một trò chơi tưởng chừng vô tư, ấy vậy song nó chua cay. Phía trước là thú vui của con người, mấy ai nghĩ rằng phía sau cái vui ấy sẽ là... Tôi phải dừng lại khá lâu nghĩ về bài thơ “Nỗi chiều” một nỗi buồn âm thầm của tuổi già, nó bơ vơ, xao xác, chiều, cái nắng nhạt đang lụi tàn của một ngày sắp tắt, thân phận con người tuy đã về già như buổi chiều vậy. Đời một người sắp hết rồi: Cụ già với nắng tàn hong mảnh đời/ Tâm hồn xao xác lá rơi. Biết làm sao được, âu đó cũng là quy luật. Ai rồi cũng đến tuổi già, Vũ Huy Long đã gợi ra một điều hệ trọng để ta cùng suy ngẫm.

Trong xã hội quan hệ con người với con người là động lực để ta sống vui, sống khỏe, sống có ý nghĩa. Nhà thơ phải tự thốt lên: Có em để thầm nhớ/ Là hạnh phúc lắm rồi.  Trong cuộc sống bề bộn hôm nay, nhiều khi ta phải vịn vào nỗi nhớ để tâm hồn có lúc được thăng hoa bay bổng: Người ta gặt lắm niềm vui/ Tôi đi mót một nụ cười chẳng ra. Dù chỉ hai câu, Vũ Huy Long cũng có một cái tứ khá độc đáo. Trong cuộc sống xô bồ muôn hình muôn vẻ hôm nay, kẻ giầu vợ đẹp con khôn, lúc nào cũng vui cười, bởi họ quá đủ đầy. ấy vậy  không ít người cả ngày không có nụ cười, do mọi bề thiếu thốn, quăng quật từ sáng cho đến khuya để mưu sinh thì mót đâu ra nụ cười? Vũ Huy Long nói đúng. Bài “Đêm nay” tứ thơ hóm hỉnh. Con người đôi lúc không tránh khỏi những giờ phút cô đơn. Cái khoảnh khắc ấy ta thường suy nghĩ nhiều, nhớ nhiều. Chỉ một mình trong đêm thăm thẳm, ôi cái không gian tĩnh lặng nó mênh mang vời vợi, tư tưởng con người cũng như đắm chìm trong cái mênh mang ấy: Đêm nay ngồi thức nhớ em/ Một mình thấu cạn sương đêm một mình. Tác giả dùng chữ ngồi rất chuẩn mà không dùng chữ nằm. Có lẽ ta phải ngồi dậy để cảm nhận về nỗi nhớ mới đầy đủ hơn chăng? “Nhặt lá” còn có những bài thơ như: Hạn, Huyền ảo hoa và em, Một giấc mơ... đọc rất thích. Vũ Huy Long đã huy động tần số cao về sự liên tưởng và độ dày chiêm nghiệm.

Tập thơ “Nhặt lá” của Vũ Huy Long khá dầy dặn và có sức nặng. ở mỗi người sáng tác văn học, ngoài vốn sống dồi dào chưa đủ, còn rất cần sự tưởng tượng và cảm xúc mạnh thì mới đủ yếu tố làm nên tác phẩm. Nhà thơ Vũ Huy Long đã ra đi, nhưng ông đã kịp  để lại cho thi ca Hải Phòng tập thơ “Nhặt lá” đầy xúc động và ấn tượng./.

Nguyễn Hồng Quang

 
 
 
 
   
 
 

Tạp chí Cửa Biển số 186 (9/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 185 (8/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 184 (7/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 183 (6/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 182 (5/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 181 (4/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 180 (3/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 178,179 (1,2/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 177 (12/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 176 (11/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 175 (10/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 174 (9/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 173 (8/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 172 (7/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 171 (6/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 170 (5/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 169 (4/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 168 (3/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 166,167 (1,2/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 165 (12/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 164 (11/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 163 (10/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 162 (9/2015)